Майлуу-Сууда көмүлгөн уран калдыктары жергиликтүү тургундардын ден соолугуна зыян алып келбейби?
Майлуу-Суу шаарында 1946-1967-жылдары «Кыргызэлектроизолит» заводу уран калдыктарын иштетип келишкен. Ал заводдун иштеткен калдыктары Майлуу-Суу дарыясынын оң жана сол жээгине 23 участокко жана 13 тоо тектерине жалпы жонунан 2,0 млн. куб метрге жакын уран калдыктары көмүлгөн. Бул жерлерде көп жылдар боюу ремонт иштери жеткиликтүү деңгээлде жүргүзүлбөй келген. Мунун кесепетинен ал жерде жашаган адамдардын ден соолугуна жана экологиясына зыян алып келүү коркунучу пайда болгон. Ошол себептен, Майлуу-Суу шаары Кыргызстанда гана эмес Орто Азияда эң коркунучтуу аймак болуп калган.
«Азыркы учурда уран калдыктары көмүлгөн жерлердин абалы кандайдыр бир деңгээлде тынчсызданууну жаратат. Эгерде Майлуу-Суудагы уран калдыктары көмүлгөн жерлер бузула турган болсо, бул бир гана Кыргызстанга эмес, коңшу мамлекеттерге да экологиялык катастрофаны алып келиши мүмкүн», — дейт Жалал-Абад аймактык курчап турган айлана-чөйрөнү коргоо жана токой экосистемасын өнүктүрүү башкармалыгынын жетекчиси Рысбек Акеншаев.
КР өкмөтүнүн 1999-жылдын 23-мартындагы Тотомунун негизинде уран калдыктары көмүлгөн жерлер жана тоо тектери Кыргыз Республикасынын өзгөчө кырдаалдар министрлигинин балансына өткөрүлүп берилген. өКМдин алдындагы атомдук жана радиациялык коопсуздук агенттигинен алынган маалыматка караганда, Майлуу-Суудагы уран калдыктары көмүлгөн жерлердин оорчундуу проблемаларын чечүү үчүн Дүйнөлүк Банк тарабынан көңүл бурулган. Дүйнөлүк Банктын каржылоосу менен «өзгөчө кырдаалдардын алдын алуу» долбоору 2004-жылы ишке киргизилген, долбоор 2012-жылы жыйынтыкталат.
(далее…)






